Soğuk havalar, kronik hastalıkları olan bireyler için ciddi sağlık riskleri barındırıyor. Bu nedenle, bu hastaların kış aylarında özel önlemler alması büyük önem taşıyor. Kalp Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Onur Göksel, kalp hastalarının yanı sıra bacak damar hastalığı (Periferik Damar Hastalığı – PDH) ve diyabeti olan kişilerin de soğuk havalarda daha dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Göksel, “Bacak damar hastalığı veya diyabetle yaşayan milyonlarca insan için soğuk hava, basit bir üşümeden çok daha fazlasını tetikler. Damarların daralması, sağlık açısından önemli tehditler oluşturabilir,” şeklinde konuştu ve şu bilgileri paylaştı:
Erken uyarı işaretleri
Ana atardamarlarında daralma olan hastaların ayak ve bacaklarının beslenmesi, cildi besleyen kılcal damarların rezerv akımıyla sağlanır. Ancak soğuk havalarda, özellikle cildin kuruması durumunda, bu rezerv akım soğuğa bağlı damar büzülmesi nedeniyle kaybolur. Ciltteki ısı ve renk değişiklikleri ile uyuşma, ilk uyarı işaretleri olarak öne çıkar.
Atardamarların soğuk hava tepkisi
Vücut soğukla karşılaştığında, hayatta kalma içgüdüsüyle öncelik hayati organlara verilir. Damar büzülmesi olarak adlandırılan süreçte, sinir sistemi, deri yüzeyine yakın olan ve el ile ayaklardaki kan damarlarına daralma sinyali göndererek sıcak kanı iç organlara yönlendirir. Sağlıklı bireyler için bu, normal bir ayarlama iken, vitrin hastalığı olarak bilinen tıkanıklıklara veya damar sertliğine sahip olanlar için riskler doğurabilir.
Düzenli kontrol şart
Kış mevsimi yaklaşırken, bu hastaların hekimlerine danışması gereklidir. Risk altında olan bireylerin ise daha sık kontrole gitmeleri önemlidir. Aksi takdirde, önemsenmeyen ufak yaralar, iyileşmesi güç yaralara, enfeksiyonlara ve hatta uzuv kaybına yol açabilir.
Farkındalık önemli
– Tespit edilmiş atardamar tıkanıklığı olan şeker hastaları, bu durumun hem uzuvlarını hem de hayatlarını tehlikeye attığını bilmelidir.
– Ağrı veya ayaklarında yarası olan hastaların tedavi edilmemesi durumunda, 5 yıl içinde uzuv kaybı ve kalp hastalıkları nedeniyle yaşam kaybı riski artmaktadır.
ENFEKSİYON RİSKİ ARTAR
Soğuk hava, vücudun ısıyı koruyabilmesi için damarları daraltır. Bu durum, Periferik Damar Hastalığı – PDH olanlarda azalan kan akışını daha da düşürerek çeşitli sorunlara yol açabilir:
– Ağrının artması: Yürürken bacaklarda ağrı ve kramp hissi artabilir.
– Uyuşma ve karıncalanma: Ellerde ve ayaklarda soğuk hissetme, uyuşma ve karıncalanma yaşanabilir.
– Yara ve ülser riski: Kan dolaşımı azaldıkça, küçük yaralar bile iyileşmekte zorlanabilir ve enfeksiyon riski artar. Ayrıca, hastaların ayaklarında yaralar açılabilir ve parmaklarda morarma görülebilir.
DAMAR SAĞLIĞI
Diyabetik ayaklar için sessiz tehdit
Diyabetik bireyler için daha büyük ve sinsi bir tehlike mevcuttur. Bu durum, “nöropati” olarak adlandırılan, genellikle ağrı ve sıcaklığı algılayan sinirlerin ileti kaybı ile ilişkilidir.
Hastalar, soğuk havalarda ayaklarını ısıtmak amacıyla sıcak su torbası veya ısıtıcı kullanabilirler. Ancak sinirler ısıyı iletmediği için yanıklara ve yara açılmalarına maruz kalabilirler.
Mikroskopik çatlaklar oluşabilir
Soğuk hava, ciltteki nemi emerek mikroskopik çatlaklara neden olabilir. Kan akışının zaten bozulmuş olduğu bir vücutta, bu küçük çatlaklar iyileşmeyen yaralara dönüşebilir.
Bu sorunu çoğu zaman fark edemezler. Şeker hastalarında genellikle damar sertliğine bağlı bacak atardamar tıkanıklıkları da sinsi bir şekilde gelişir. Ancak hastalar nöropati nedeniyle ağrı hissetmediklerinden, bu ciddi durumdan habersiz kalabilirler.
Kış ağrısı bir alarmdır
Dolaşım sorunu olan hastalar, hissettikleri “kış ağrısı”nın ciddi bir uyarı olduğunu bilmelidirler. Risk altındaki bireylerin, şeker hastalığına sahip olanların soğuk havalara uzun süre maruz kalmaktan kaçınmaları ve ayaklarını her gün renk değişikliği açısından incelemeleri hayati önem taşır.
Çok hızlı ilerleyebilir
Bu tür ilerlemeler genellikle beklenenden çok daha hızlı gerçekleşir ve günler içinde ortaya çıkabilir. Bu durumu domino taşlarının devrilmesine benzetmek mümkündür; bir hareket başladığında önüne geçmek zorlaşabilir.
HAYATİ TAVSİYELER
– Bacak damar hastalığı veya diyabeti olan bireyler, ayaklarına yumuşak, doğal pamuklu ve hava alan çoraplar giymeli; dar olmayan, bacakları sıcak tutan kıyafetleri tercih etmelidir.
– Ayaklar asla sıcak yüzeylere yaklaştırılmamalı ve en küçük bir yanık şüphesinde doktora başvurulmalıdır.
