Diyetisyenler, sağlıklı beslenme önerileri arasında haftada iki kez balık tüketimini önermektedir. Ancak yapılan araştırmalar, tüm balık türlerinin aynı derecede faydalı olmadığını, bazı türlerin ise sağlık açısından risk taşıdığını ortaya koymuştur.
Özellikle İtalya ve Japonya gibi ülkelerde dağıtımı kısıtlanan veya tamamen yasaklanan “Tereyağı Balığı” (Butterfish), birçok bölgede hala kolayca bulunabilmektedir.
Japonya’da 1970’lerden beri yasaklı
“Tereyağı balığı” terimi, yüksek yağ içeriği ile dikkat çeken birden fazla balık türünü kapsamaktadır. Ancak asıl tehdit, ticari olarak bu isimle satılan iki türde yoğunlaşmaktadır: Kostropak (Escolar) ve Eskolar (Oilfish).
Bu balık türleri, içeriklerindeki maddeler nedeniyle İtalya ve Japonya’da katı düzenlemelere tabi tutulmaktadır. Japonya’da ise bu balık, 1970’li yıllardan beri yasaklı balıklar arasında yer almaktadır.
ABD ve Avrupa Birliği ülkelerinde de bu balıkların ambalajlarında potansiyel risklere dair uyarıların bulunması zorunlu hale getirilmiştir.
Sorun sindirilemeyen esterler
Tereyağı balığının beyaz ve yağlı etinin lezzeti, balık severler için cazip bir seçenek olsa da, Kostropak ve Eskolar türlerindeki yağın %90’ı insan vücudu tarafından sindirilemeyen esterlerden oluşmaktadır.
Bu esterler, sindirim sisteminde birikerek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir:
Karın ağrısı
İshal
Kusma
Baş ağrısı
Hassas kişilerde cilt lezyonları
Tereyağı balığı tüketenlerin yaklaşık %20’sinde zehirlenme benzeri belirtiler gözlemlenebilir. Bu belirtiler genellikle balık yendikten iki saat sonra ortaya çıkar ve 24 saate kadar sürebilir. Bu nedenle, hamile kadınlar ve bağırsak sorunları yaşayan kişilerin bu balığı tüketmemeleri önerilmektedir.
Tereyağı balığı, lezzeti nedeniyle sıkça restoranlarda servis edilmekte ve suşi yapımında kullanılmaktadır. Bu noktada, restoranların ve çalışanlarının müşterilerini bu balığın olası yan etkileri konusunda bilgilendirme sorumluluğu bulunmaktadır. Tüketim kararı ise tamamen müşterilere aittir.
Her ne kadar riskleri bulunsa da, tereyağı balığı B3, A, D ve E vitaminleri gibi değerli besin maddelerini de içermektedir. Eğer bu balığı evde hazırlamayı düşünüyorsanız, riskleri en aza indirmek için aşağıdaki yöntemleri göz önünde bulundurmalısınız:
Haşlama: Balıktan sindirilemeyen yağın bir kısmını uzaklaştırmak için haşlamak en etkili yöntemdir. Haşlama suyunu kullanmamaya özen gösterin.
Izgara: Izgara yöntemi de Kostropak veya Eskolar balığı hazırlamak için uygun bir yöntemdir.
Miktar sınırlaması: Tüketimi mutlaka küçük miktarlarla sınırlı tutmak önemlidir.
