Kamuoyunda “beyin yiyen amip” olarak bilinen Naegleria fowleri, burun yoluyla vücuda girdiğinde neredeyse her zaman ölümcül sonuçlar doğurmasıyla biliniyor. Ancak uzmanlar, bu korkutucu durumun aslında buzdağının sadece görünen kısmı olduğuna dikkat çekiyor.
Amip türlerinin büyük bir kısmı zararsız olarak kabul edilse de, araştırmalar bazı türlerin modern su sistemlerinde hayatta kalacak şekilde evrimleştiğini ortaya koyuyor. Bu durum, güvenli olduğu düşünülen şehir şebekelerini bile potansiyel bir risk alanı haline getiriyor.
Çin’deki Sun Yat-sen Üniversitesi’nden çalışmanın başyazarı Longfei Shu, bu organizmaların tehlikesinin dayanıklılıklarından kaynaklandığını ifade ediyor. Shu, bu canlıların diğer birçok mikrobu yok eden koşullarda bile hayatta kalabildiğini belirtiyor.
Yüksek sıcaklıklara ve klor gibi güçlü dezenfektanlara karşı tolerans geliştiren amipler, insanların temiz olduğunu düşündüğü su şebekelerinde yaşamlarını sürdürebiliyor.
‘TRUVA ATI’ GİBİ DAVRANIYORLAR
Araştırmanın en endişe verici bulgularından biri, amiplerin su sistemlerinde adeta “Truva Atı” gibi davranması. Bu tek hücreli canlılar, zararlı bakteri ve virüsleri barındırarak onları dezenfeksiyon süreçlerinden koruyor.
Bu mekanizma, yalnızca hastalıkların yayılmasına yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda küresel bir sağlık sorunu olan antibiyotik direncinin de su şebekeleri aracılığıyla taşınmasına neden oluyor.
İklim değişikliğiyle birlikte artan su sıcaklıkları, bu patojenler için ideal üreme alanları oluşturuyor. Isınan iklim, sıcak seven amip türlerinin coğrafi sınırlarını genişleterek, daha önce bu türlerin görülmediği serin bölgelerde bile enfeksiyon vakalarının ortaya çıkmasına neden oluyor.
Bilim insanları, giderek büyüyen bu sorunla başa çıkmak için insan sağlığı, çevre bilimi ve su yönetimini birleştiren koordineli bir “tek sağlık” (One Health) yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurguluyor.
SciTechDaily’ye göre çözüm için önerilen adımlar arasında su sistemlerinde daha güçlü gözetim mekanizmaları, gelişmiş tanı araçları ve enfeksiyon riskini önceden azaltacak ileri su arıtma teknolojilerinin kullanılması yer alıyor.
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans
ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
