Londra Üniversitesi (UCL) ve Queen Square Analytics’in öncülüğünde gerçekleştirilen araştırmada, yaklaşık 600 multipl skleroz (MS) hastasının verileri incelendi. Araştırmacılar, sinir hücreleri hasar gördüğünde kana salınan serum nörofilament hafif zinciri (sNfL) adlı proteinin seviyelerine odaklandı. Bu protein, hastalığın ne kadar aktif olduğunu gösterebilme potansiyeline sahip.
Çalışmada, SuStaIn isimli makine öğrenimi modeli kullanılarak sNfL verileri beyin görüntüleme taramalarıyla birleştirildi. Elde edilen bulgular, MS hastalığının iki yeni biyolojik alt tipe ayrılabileceğini ortaya koydu: “erken sNfL” ve “geç sNfL”.
Erken sNfL alt tipine sahip hastalarda, bu proteinin seviyeleri hastalığın başlangıcında yüksek seyrediyor. Aynı zamanda, beynin iki yarım küresini birbirine bağlayan korpus kallozum adlı yapıda hasar gözlemleniyor. Bu hastalarda beyin lezyonları daha hızlı gelişiyor, bu da hastalığın daha agresif ve aktif bir seyir izlediğine işaret ediyor.
Diğer yandan, geç sNfL alt tipine sahip bireylerde limbik korteks ve derin gri madde gibi beyin bölgelerinde küçülme tespit ediliyor. Ancak bu süreçten sonra sNfL seviyeleri yükseliyor. Bu durum, hastalığın daha yavaş ilerlediğini ve sinir hasarının daha geç ortaya çıktığını gösteriyor.
UCL’den Dr. Arman Eshaghi, bu bulgunun tedavi süreçlerinde önemli bir değişim yaratabileceğini ifade ederek, “MS tek bir hastalık değildir. Mevcut alt tipler doku değişimlerini yansıtmamakta ve bu da tedavi süreçlerini zorlaştırmaktadır. Yapay zeka ile yaygın bir kan belirteci olan sNfL’yi MRI ile birleştirerek ilk kez net biyolojik desenler ortaya koymayı başardık.” şeklinde konuştu.
Bu keşif, doktorların hastalığın seyrini daha iyi tahmin etmelerine ve hastaya özel tedavi planları oluşturmalarına olanak tanıyabilir. Erken sNfL alt tipine sahip hastalara daha etkili tedaviler daha erken dönemde sunulabilirken, geç sNfL hastaları için sinir hücrelerini korumaya yönelik farklı tedavi stratejileri geliştirilebilir.
MS hastalığı için 20 civarında tedavi seçeneği bulunmasına rağmen, özellikle ilerleyici formlar için hâlâ sınırlı sayıda etkili yöntem mevcuttur. Bu tür biyolojik keşifler, hastalığın seyrini durdurabilecek yeni tedavi yöntemlerine kapı aralayabilir.
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş’ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
