2018 yılında Çinli bilim insanı He Jiankui, insan embriyolarının genetik yapısını değiştirerek ikiz kız bebeklerin doğumunu gerçekleştiren ilk kişi oldu. Bu olay, bilim dünyasında büyük bir etki yarattı ve şimdi bu çocukların durumu yeniden gündeme geldi.
DENEMENİN ASIL AMACI FARKLIYDI
He Jiankui, genetik değişim için CRISPR-Cas9 teknolojisini kullanarak HIV virüsüne karşı bağışıklık kazandırmayı hedefliyordu. Bu amaçla CCR5 genini devre dışı bırakma girişiminde bulundu. Bu genin devre dışı kalması, bazı bireylerde doğal HIV bağışıklığı sağlarken, müdahalenin yan etkileri ve etik sorunları, deneyin bilimsel geçerliliğini sorgulattı.
LULU VE NANA’YA GİZLİ BİR HAYAT
İkiz bebeklere Lulu ve Nana isimleri verildi. He Jiankui’nin beyanına göre, bebekler sağlıklı bir şekilde dünyaya geldi. Ancak Çin hükümeti süreci gizli tutarak çocukların kimlikleri ve sağlık durumları hakkında herhangi bir bilgi paylaşmadı. Bugün 6 yaşına gelen bu çocukların durumları hakkında kesin bir bilgi yok.
Bazı sızıntılara göre, çocuklar devlet gözetiminde tıbbi gözlem altında yetişiyor ve gelişim süreçleri dikkatle izleniyor. Ancak bu bilgilerin doğruluğu henüz kanıtlanmamış durumda.
ÜÇÜNCÜ BEBEK DE DÜNYAYA GELDİ
He Jiankui, daha sonra üçüncü bir bebeğin de genetiğinin değiştirildiğini açıkladı. Ancak bu bebek hakkında da resmi bir bilgi bulunmamaktadır.
BİLİM ADAMI HAPİSTE YATTI
Bu uygulamanın duyulmasının ardından He Jiankui, Çin hükümeti tarafından tutuklandı ve etik dışı tıbbi uygulamalar nedeniyle 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 2022 yılında serbest kaldıktan sonra bilimsel çalışmalara geri dönmeye çalıştı, fakat küresel bilim camiası tarafından dışlandı ve itibarı ciddi şekilde zedelendi.
Bu olay, insanlık tarihinde genetik müdahaleye dair en önemli kırılmalardan biri olarak kabul ediliyor. CRISPR teknolojisi ile gelecekte genetik hastalıkların ortadan kaldırılması mümkün görünürken, etik sınırların belirsizliği “tasarım bebekler” ve biyolojik eşitsizlik tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
