Ham petrol fiyatlarında, İran’da süregelen sivil huzursuzluğun arz risklerini artırmasıyla birlikte önemli bir artış gözlemleniyor. Analistler, Batı Asya’daki gelişmelerin küresel petrol piyasasında yeni dalgalanmalara yol açabileceğini ifade ediyor.
FİYATLAR İKİ AYIN ZİRVESİNE YAKLAŞTI
Salı günü saat 09.50 itibarıyla Brent vadeli petrol fiyatı, yüzde 1,9 artışla varil başına 65,08 dolara ulaştı. Bu rakam, önceki seansta kaydedilen iki aylık zirveye oldukça yakın bir seviyede gerçekleşti.
ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 2,4 artışla 60,74 dolara çıktı ve seans içinde 8 Aralık’tan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Gün içerisinde 60,73 dolara kadar yükselen WTI, şu anda 60,38 dolardan işlem görüyor.
WTI fiyatı, 8 Ocak’ta 56,08 dolar seviyesinde bulunuyordu ve o tarihten bu yana yüzde 8,29’luk bir artış kaydedildi.
İRAN’DAKİ PROTESTOLAR ARZ ENDİŞESİNİ BÜYÜTTÜ
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) içinde önemli bir üretici olan İran, son yılların en kapsamlı hükümet karşıtı gösterileriyle karşı karşıya. BCA Research, İran’daki mevcut durumun petrol arzı açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtiyor.
BCA Research analistleri, 12 Ocak tarihli raporlarında, devam eden protestoların 2019-2020 dönemindeki gösterileri geçmişte bıraktığını ve 2022-2023 dönemindeki eylemlerin boyutuna yaklaşmakta olduğunu ifade etti.
Analistler, bu protestoların iki ana sebep yüzünden daha da tırmanabileceği öngörüsünde bulundu:
Rejim, son on yılda halk nezdinde güven kaybetti. Ayrıca, muhalif siyasi güçler, Yüce Lider Ali Hamaney’in ardından gelecek liderlik değişimi sırasında hükümete erişim için önemli bir fırsat yakalamış durumda.
ASKERİ GERİLİM VE TEHDİTLER RİSKİ ARTIRIYOR
Huzursuzluğun farklı sosyal kesimlere ve ülkenin uzak bölgelerine yayılmasıyla birlikte, ABD ve İran arasındaki askeri söylem de sertleşiyor. ABD, İran’ı protestoculara karşı güç kullanmaması konusunda uyarırken, zarar gören protestocuları “kurtaracağı” vaadinde bulundu.
İran yönetimi ise ABD ve İsrail’i, kendisine karşı harekete geçmemeleri konusunda tehdit ederek sadece ABD üslerini değil, aynı zamanda bölgesel deniz taşımacılığını da hedef alabileceğini belirtti.
YENİ ZİRVE SENARYOSU VE AKARYAKIT RİSKİ
Ham petrol fiyatları, 20 Haziran 2025’te 73,96 dolar seviyesini görmüştü. WTI’ın 8 Ocak’taki 56,08 dolarlık seviyesinden tekrar 73,96 dolara yükselmesi durumunda, yüzde 31,88’lik bir artış yaşanacak. Bu senaryo, akaryakıt ve enerji fiyatlarında sert bir yükseliş olasılığını güçlendiriyor.
BCA Research, İran rejiminin hayatta kalma riskinin, geçen yıl vurguladığımız gibi, büyük bir küresel petrol arz şoku olasılığını yaklaşık yüzde 40 seviyesine yükselttiğini aktarıyor.
