BCA Research, 2026 yılına dair küresel piyasalarda etkili olabilecek en önemli risk senaryolarını içeren raporunu yayımladı. Raporda, jeopolitik gerilimlerin ve güç dengelerindeki değişimlerin ekonomik sonuçlarının giderek daha belirgin hale geldiğine vurgu yapıldı. Bu bağlamda, en tehlikeli durumlar arasında İran kaynaklı olası bir petrol arz şoku öne çıkıyor.
İRAN KAYNAKLI PETROL ARZ ŞOKU RİSKİ
BCA Research, İran hükümetinin çöküşü gibi bir senaryonun küresel petrol arzında önemli aksaklıklara yol açabileceğini belirtti. Böyle bir durumun enerji fiyatlarını hızla yükselterek enflasyonist baskıları artırabileceği ve dünya ekonomisini resesyona sürükleyebileceği konusunda uyarıda bulunuldu.
Analistler, İran kaynaklı “büyük” ölçekli bir petrol arz şoku olasılığını yüzde 38, “küçük” ölçekli bir şok ihtimalini ise yüzde 40 olarak değerlendirdi. Tarihsel veriler, Batı Asya merkezli jeopolitik şokların petrol fiyatlarını kısa vadede önemli ölçüde yükseltebileceğini gösterirken, BCA, olası bir İran krizinin çok daha büyük bir etki yaratabileceğini vurguladı.
ÇİN’İN TEKNOLOJİ HAMLESİ VE KÜRESEL BORSALAR
Raporun dikkat çekici diğer bir risk başlığı, Çin’in teknoloji alanında ABD’yi geride bırakma olasılığı oldu. BCA Research, bu durumun küresel borsalarda sert bir düzeltmeye yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Geçen yıl, Çin merkezli düşük maliyetli yapay zeka modeli DeepSeek’in yarattığı etki hatırlatılarak, ABD borsalarındaki yaklaşık 1 trilyon dolarlık kayba neden olan satış dalgasına dikkat çekildi. Çin’in Ar-Ge harcamalarında Avrupa Birliği’ni geçmesi ve patent başvurularında ABD, Avrupa, Güney Kore ve Japonya’yı aşması, bu riski daha da artırdığı belirtildi. BCA, teknoloji balonunun 2026’da patlama ihtimalini yüzde 50 olarak değerlendirdi.
ÇİN-TAYVAN GERİLİMİNDE TIRMANMA İHTİMALİ
BCA Research raporunda, Çin’in ekonomik bağımsızlığını artırması durumunda Tayvan konusunda daha sert bir tutum takınabileceği ifade edildi. Çin-Tayvan geriliminin tırmanma olasılığı yüzde 39 olarak hesaplanırken, bu durumun bir vekalet savaşına dönüşme ihtimali yüzde 25, geniş çaplı bir savaşa dönüşme riski ise yüzde 7 olarak öngörüldü.
Raporda ayrıca, Çin’in mevcut ekonomik göstergelerinin doğrudan bir savaş hazırlığına işaret etmediği ve risk göstergelerinin henüz “kırmızı alarm” seviyesinde olmadığı vurgulandı.
RUSYA-NATO ÇATIŞMASI SENARYOSU
BCA Research’in değerlendirdiği bir diğer yüksek riskli senaryo, Rusya’nın bir NATO üyesi ülkeye yönelik olası askeri müdahalesi oldu. Böyle bir durumun NATO ile doğrudan çatışmaya neden olabileceği ve en kötü senaryoda nükleer tehditleri gündeme getirebileceği ifade edildi.
Raporda, Rusya-NATO çatışma olasılığı yüzde 10 olarak tahmin edilirken, ABD’nin müttefikleriyle yeterli dayanışma göstermemesi durumunda Rusya’nın daha ileri adımlar atabileceği konusunda uyarılar yer aldı.
NATO’NUN İŞLEVSELLİĞİNE YÖNELİK RİSKLER
BCA Research, ABD’nin bir NATO üyesine destek vermemesi halinde ittifakın fiilen işlevsiz hale gelebileceğini belirtti. Alternatif bir risk senaryosu olarak, ABD’nin Grönland konusunda atabileceği adımların da NATO içinde ciddi bir krize yol açabileceği ifade edildi.
Şirket, ABD’nin NATO’ya zarar verebilecek bir adım atma olasılığını yüzde 30 olarak hesapladı, ancak bu senaryonun gerçekleşme ihtimalini nispeten düşük olarak değerlendirdi.
BCA Research, 2026 yılına dair “kara kuğu” listesinin, piyasalarda sıkça dile getirilen risklerden ziyade, gerçekleşmesi durumunda etkisi en yüksek olabilecek senaryolara odaklandığını vurguladı. Raporda ayrıca, jeopolitik belirsizliklerin ve küresel güç dengelerindeki değişimlerin, önümüzdeki süreçte piyasalar üzerindeki etkisinin artacağına dikkat çekildi.
