Anayasa Mahkemesi (AYM), Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 2022 ve 2024 yıllarında yaptığı iptal başvurularını tek tek değerlendirerek, temmuz ayında nihai karara varmış ve gerekçeli kararını dün Resmi Gazete’de yayımlamıştır. Bu başvurular çerçevesinde AYM, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ile Katma Değer Vergisi kanunları hakkında dikkat çekici iptaller gerçekleştirmiştir.
YÖNETMELİK ‘İHALALE’ NEDEN OLDU SAVUNUSU!
23 Haziran 2022 tarihinde yürürlüğe giren “Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile hakim ve savcı yardımcılarının atama ve görevlendirmelerinin Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenmesi ve bu süreçteki eğitimlerin Türkiye Adalet Akademisi tarafından hazırlanacak yönetmeliklerle belirlenmesi hükme bağlanmıştı. CHP, bu düzenlemenin, “temel ilke ve esasların belirlenmemesinden kaynaklı kamu hizmetine girme hakkı ile çalışma hakkının ihlal edildiği” iddiasıyla iptalini talep etmiştir.
AKADEMİDE EĞİTİM ANAYASAYA AYKIRI!
Yüksek Mahkeme, başvuru çerçevesinde bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle görevlendirmelerin düzenlenmesine yönelik iptal talebini reddetmiştir. Ancak mahkeme, hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçlerinin Adalet Akademisi tarafından gerçekleştirilmesini iptal etmiştir. Mahkeme, bu kararda, eğitimlerin yasayla belirlenmeden akademiye devredilmesinin anayasadaki “Hakim ve savcıların meslek içi eğitimleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre yasayla düzenlenir” ilkesine aykırı olduğunu ifade etmiştir. AYM’nin bu iptal kararı, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
VERGİ İADESİ YETKİSİ ANAYASA AYKIRI İŞLETİLMİŞ
HSK Kanunu’na ilişkin iptal kararının yanı sıra Yüksek Mahkeme, 27 Aralık 2023’te “7491 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile Cumhurbaşkanına tanınan “katma değer vergisinde (KDV) iade hakkını kısmen veya tamamen kaldırma veya yeniden koyma yetkisini” de iptal etmiştir. CHP, KDV’de Cumhurbaşkanına iade yetkisi verilmesinin, vergi yükümlülerinin fazladan katlandıkları vergi yükünden kurtulmalarına olanak tanıdığına dikkat çekmiştir. Mahkeme, gerekçeli kararında, Cumhurbaşkanına tanınan iade yetkisinin, “yürütme organına sınırsız bir yetki tanıdığı” ve bu durumun anayasadaki “vergi yasayla konulur, değiştirilir veya kaldırılır” ilkesine aykırı olduğuna karar vermiştir. AYM, bu iptal kararının da 9 ay sonra yürürlüğe gireceğini bildirmiştir.
