Emeklilik sistemindeki 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrası sigorta girişleri arasındaki farklı uygulamaların yarattığı adaletsizliğe dikkat çeken çalışanlar, hak arayışlarını daha örgütlü bir yapıya taşıyarak Emeklilikte Kademe Bekleyenler Derneği’ni (EMEK-DER) kurdu.
Dernek, bu keskin ayrımın emeklilik hakkına erişimde 17 yıl gibi büyük farklılıklar oluşturduğuna vurgu yaparak “prime dayalı kademeli emeklilik” modelini öneriyor.
7438 sayılı kanun, 8 Eylül 1999 ve öncesi sigorta girişi olan bireylere, prim ve sigortalılık süresi şartlarını yerine getirdikleri takdirde yaş şartı aranmaksızın emeklilik imkânı tanımıştı. Ancak bu tarihten sonra sigorta girişi yapanlar için yaş şartı uygulanmaya devam ediyor. Son iki yıldır konu, kamuoyunda tepkilerin merkezinde yer alıyor.
EMEK-DER’in başkanı Özlem Gümüş, aynı primleri ödeyen, benzer işlerde çalışan ve aynı vergiyi veren bireylerin tarih farklılığı nedeniyle ayrı sistemlere tabi tutulmasını, çalışma yaşamında olması gereken adalet ilkesine aykırı buluyor. Gümüş, bu konuda şunları ifade ediyor:
“Çözüm, kademeli bir şekilde artarak devam eden prime dayalı emeklilik sistemiyle, prim gününü dolduran her çalışanın emekliliğe ulaşabilmesidir. Hem adil hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini gözeten, hesaplanabilir ve uygulanabilir formül budur. Mücadelemiz sadece bir hak arayışı değil, aynı zamanda sosyal adalet mücadelesidir.”
GEÇİNİLEBİLİR ÜCRET
EMEK-DER, paylaştığı tasarıyla, 2000 yılında sigorta girişi yapan kişilere 6 bin 120 günle emeklilik hakkı ve bir asgari ücret artı asgari ücretin yüzde 55’i kadar maaş talep ediyor. Yıldan yıla prim sayısı yüz yirmi gün artırılarak, 2024 yılında sigorta girişi yapan bireyler için 9 bin gün sonunda emeklilik hakkı ve asgari ücretin iki katı artı asgari ücretin yüzde 75’ine eşit bir aylık öneriliyor.
Gümüş, “Kamuoyunu bilgilendirme kampanyaları düzenleyecek, sahada örgütlenme çalışmalarıyla her ilde temsilcilikler kuracağız. Tüm siyasi partilerle temas kuracak ve taleplerimizi doğrudan karar alıcılara ileteceğiz” dedi.
