Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizinde ve enflasyonda yaşanan azalmaya rağmen, bankaların ihtiyaç kredisi faizlerinde artışa yöneldiği gözlemleniyor. Son günlerde kredi piyasasında yaşanan bu farklılık, kredi maliyetlerini yeniden gündeme getirdi.
İHTİYAÇ KREDİSİ FAİZLERİNDE HIZLI YÜKSELİŞ
2025 yılının Aralık ayının son haftasında ortalama ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 46,37 seviyesine gerilemişken, 2026 yılına hızlı bir yükseliş ile giriş yapıldı. Faiz oranları 2 Ocak haftasında yüzde 54,48’e, 9 Ocak haftasında yüzde 63,53’e ve 16 Ocak haftasında ise yüzde 64,04’e tırmandı.
İhtiyaç kredilerinde yıllık maliyet, vergilerle birlikte yüzde 80’in üzerine çıkıyor. Gelir seviyesi düşük ve geçim sıkıntısı çeken vatandaşların daha fazla başvurduğu bu kredilerde, yüksek faiz oranlarının yanı sıra vergi yükleri de maliyetleri artırıyor.
TİCARİ KREDİ FAİZLERİNDE DALGALANMA
26 Aralık haftasında yüzde 50,30’a kadar düşen ortalama ticari kredi faizleri, 2 Ocak haftasında yüzde 53,44’e, 9 Ocak haftasında ise yüzde 52,31’e yükseldi. Ancak 16 Ocak haftasında yaşanan ani düşüşle faizler yüzde 45,95 seviyesine gerileyerek son üç yılın en düşük seviyesine ulaştı.
Kredili mevduat hesapları ve kurumsal kredi kartları hariç tutulduğunda ticari kredi faiz oranı ise yüzde 40,10 seviyesine indi.
KREDİLERDE REEL FAİZ ORANLARI YÜKSEK KALMAYA DEVAM EDİYOR
TÜİK, aralık ayında enflasyonu yüzde 30,89 olarak belirlerken, TCMB’nin 2026 sonu için enflasyon tahmini yüzde 16 seviyesinde bulunuyor. Bu oranlarla karşılaştırıldığında, kredi faizlerinin reel olarak yüksek seviyelerde seyrettiği görülüyor.
Bankalar, yıl sonlarında bilanço düzenlemeleri nedeniyle kredi ve mevduat faizlerinde değişiklik yapabiliyor. Ayrıca, kredi büyümesine yönelik sınırlar, faiz oranlarında ani hareketlere sebep olabiliyor.
TL cinsinden ticari kredi ve mevduat faizlerinin genellikle kısa vadeli olması, bu kalemlerin TCMB’nin politika faizine daha yakın hareket etmesine neden oluyor. Enflasyon beklentileri, risk primi, bankaların kâr marjları ve düzenlemeler, kredi faizleri ile politika faizi arasındaki fark üzerinde etkili olmaktadır.
TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo faizini en son aldığı kararla yüzde 37 seviyesine indirmişti. Bu oranın yıllık bileşik karşılığı ise yüzde 44,5 düzeyine denk geliyor.
MEVDUAT FAİZLERİNDE DÜŞÜŞ DEVAM EDİYOR
Kredi faizlerindeki dalgalı seyre rağmen, mevduat faizlerinde düşüş devam ediyor. Bir aya kadar vadeli ortalama mevduat faizleri geçen hafta yüzde 44,49’a gerileyerek son iki yılın en düşük seviyesini gördü.
Bir ile üç ay arası vadeli ortalama mevduat faizleri ise geçen hafta yüzde 46,21 olarak kaydedildi. Mevduat tarafındaki bu gerileme, kredi ve mevduat faizleri arasındaki farkın açılmasına sebep oluyor.
