ABD ve Çin arasında süregeldiği bilinen küresel ticaret savaşları, artık e-ticaret alanına da sıçramış durumda. Çin’in bu sektördeki global etkisinin artmasına karşılık, ABD’nin ardından Avrupa Birliği (AB) de gümrük mevzuatlarını sıkılaştırma kararı aldı. AB, bu kapsamda e-ticarette uygulanan muafiyetleri 1 Temmuz 2026 itibarıyla kaldırmayı planlıyor. Türkiye ise Avrupa’nın bu adımından önce harekete geçerek, 1 Şubat 2026 tarihinden itibaren e-ithalatta gümrüksüz işlemler için geçerli olan 30 Euro sınırını kaldırdı.
Kovid-19 sonrası dönemde birçok ülkenin ticarette korumacı politikalar izlemeye başlaması, yerli üretimi, yatırımı ve istihdamı öne çıkaran yeni bir süreci beraberinde getirdi. Bu durum, sınır ötesi e-ticarette dengeleri değiştiren yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor.
E-İTHALATTA KURALLAR DEĞİŞİYOR
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Çin dahil birçok ülkeye yönelik gümrük vergilerini artırdığı dönemde, diğer ülkeler de iç pazarlarını korumak amacıyla düzenlemeler yapmaya başladı.
AB ülkeleri, Çin merkezli çevrim içi platformlardan yapılan 150 Euro’nun altındaki alışverişlere uygulanan gümrük vergisi istisnasını 1 Temmuz 2026 itibarıyla kaldırmayı planlıyor. AB Konseyi, üye ülke maliye bakanlarının Aralık 2025’te Brüksel’de gerçekleştirdiği toplantının ardından, gümrük muafiyet eşiğinin kaldırılması konusunda uzlaşı sağlandığını duyurdu. Açıklamada, “AB ülkeleri uzun vadeli bir önlem olarak değeri 150 Euro’nun altındaki malların gümrük vergisi ödenmeden AB’ye girmesine izin veren kuralı kaldırma konusunda anlaştılar” ifadesi yer aldı.
2024 yılında AB’ye 150 Euro’nun altındaki e-ticaret gönderilerinin yüzde 91’inin Çin’den gerçekleştirildiği belirtilirken, aynı yıl gümrük vergisi uygulanmadan Birlik ülkelerine yaklaşık 2 milyar paket giriş yaptığı kaydedildi. AB, bu düzenlemeyle üye ülkeler arasındaki ticareti artırmayı ve yerel üretimi desteklemeyi hedefliyor.
TÜRKİYE’DE DÜZENLEME 1 ŞUBAT’TA YÜRÜRLÜKTE
Türkiye, AB’nin yıl sonunda açıkladığı kararın ardından hızlı bir adım atarak, 6 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 10813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 Euro’luk e-ithalat muafiyet eşiğini kaldırdı. Bu düzenleme ile 1 Şubat 2026’dan itibaren tüm siparişlerde “Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi” uygulamasına son verildi.
Düzenlemenin gerekçeleri arasında ürün güvenliği ve halk sağlığına yönelik riskler ön plana çıkıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde, sınır ötesi e-ticaret platformlarından temin edilen 182 ürünün incelendiği ve bu ürünlerin yüzde 81’inde uygunsuzluk tespit edildiği bildirildi. Özellikle oyuncak, ayakkabı ve saraciye ürünlerinde toksik ve kanserojen maddelere rastlandığı vurgulanıyor.
İÇ PAZAR VE İSTİHDAM VURGUSU
Türkiye’de e-ithalatın yıllık hacminin 250 milyar TL’ye ulaştığı, yurtdışında yerleşik şirketler aracılığıyla Türkiye’ye günlük 120-150 bin paket giriş yaptığı ifade ediliyor. Küresel e-ticaret pazarında Çin’in belirleyici konumu dikkat çekerken, ülkenin dış ticaret fazlasının 2025 yılında 1,19 trilyon dolara ulaşacağı belirtiliyor.
Çin kaynaklı e-ithalatın hızla artması, birçok ülkede yerli üretim, yatırım ve istihdam üzerinde baskı oluşturuyor. Bu durum karşısında ülkeler, e-ticarette gümrüksüz alışveriş uygulamalarını sonlandırmaya yöneliyor. Kontrolsüz e-ithalatın, iç pazarda kalıcı kayıplara yol açabileceği değerlendiriliyor.
