New York Times (NYT) Yayın Kurulu, yaptığı incelemede haber kuruluşlarının analizlerine dayanan önemli bir bulguya ulaştı: ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkesine katkıda bulunma çabaları yerine, ülkesinin kendisi için neler yapabileceğini sorguladığına dikkat çekildi.
Rapor, Trump’ın başkanlık dönemini kişisel kazanç elde etme amacıyla yoğun şekilde değerlendirdiğini ortaya koydu. Trump’ın, şirketlerden ve yabancı ülkelerden, hükümetin gücünü kendi çıkarları doğrultusunda kullanma karşılığında ne kadar ödeme yapılacağına dair bir sınama gerçekleştirdiği vurgulandı.
EN AZ 1,4 MİLYAR DOLARLIK KAZANÇ
NYT’nin raporuna göre, Trump, başkanlık ofisini kullanarak en az 1,4 milyar dolar kazanç sağladı. Ancak bazı gelirlerin kamuoyuna açıklanmamış olabileceği belirtilerek, bu tutarın gerçek rakamı yansıtmadığı ifade edildi.
KÖRFEZ’DEN ASYA’YA LİSANS GELİRLERİ
Rapor, Trump ailesinin geçtiğimiz yıl yurt dışında “Trump” markasıyla gerçekleştirdiği lisans anlaşmalarından en az 23 milyon dolar gelir elde ettiğini ortaya koydu. Umman’daki bir otel, Hindistan’daki bir ofis kulesi ve Suudi Arabistan’daki bir golf sahası gibi 20’nin üzerinde projenin yabancı hükümetlerle yakın işbirliği içinde yürütüldüğü kaydedildi.
Dikkat çekici bir örnek ise, Vietnam’da 1,5 milyar dolarlık bir Trump projesinin temellerinin atılmasından yalnızca bir ay sonra ABD yönetiminin Vietnam’a yönelik gümrük vergisi tehditlerini geri çekmesi oldu. New York Times, Vietnamlı yetkililerin projeyi hızlandırmak adına kendi yasalarını bile ihlal ettiğini raporuna ekledi.
TEKNOLOJİ VE MEDYA DEVLERİNDEN ÖDEMELER
Trump’ın teknoloji ve medya sektörlerinden de önemli gelirler elde ettiği belirtildi. Yeniden seçilmesinin ardından X, Meta, YouTube ve ABC News gibi şirketlerin Trump’a toplamda 90,5 milyon dolar “uzlaşma” bedeli ödediği ifade edildi.
Özellikle Paramount’un Kamala Harris röportajındaki bir kurgusal hata nedeniyle Trump’a 16 milyon dolar ödeme yapmasının dikkat çektiği vurgulandı. NYT Yayın Kurulu, bu ödemenin gazetecilik standartları açısından geçerli bir gerekçesi olmadığını, ancak ödemenin ardından Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC) Paramount’un 8 milyar dolarlık birleşmesine onay vermesinin dikkate değer olduğunu belirtti.
Melania Trump’ın Amazon için hazırlanan bir belgeselden aldığı 28 milyon doların, Jeff Bezos’un yönetimle iyi ilişkiler kurma çabası olarak değerlendirildiği ifade edildi.
KRİPTO PARALAR EN BÜYÜK GELİR KALEMİ
Raporda, Trump ailesinin en büyük kazanç kaynağının kripto para faaliyetleri olduğu belirtildi. Reuters verilerine göre, aile bu alandan en az 867 milyon dolar gelir elde etti. NYT, federal politikaları etkilemek isteyen kişi ve kurumların ailenin kripto varlıklarını satın alarak doğrudan para aktarımında bulunduğunu ve bu işlemlerin çoğunlukla gizli yürütüldüğünü ifade etti.
Ayrıca, Birleşik Arap Emirlikleri destekli bir şirketin Trump’ın firmasına 2 milyar dolar yatırım yapacağını açıklamasından iki hafta sonra ülkeye gelişmiş çip erişimi izni verilmesi örnek olarak gösterildi.
KATAR’DAN 400 MİLYON DOLARLIK JET
Katar hükümetinin, Trump’a başkanlığı süresince “Air Force One” olarak kullanması ve görev süresi sonunda yanında götürmesi için 400 milyon dolar değerinde özel bir jet hediye ettiği belirtildi. Trump’ın Doha’da yaptığı “Bu ülkeyi koruyacağız” açıklaması, NYT tarafından hediyenin dış politikada yarattığı etkinin bir göstergesi olarak yorumlandı.
“CUMHURİYETİN İÇİ BOŞALIYOR” UYARISI
New York Times Yayın Kurulu, Trump’ın bu tutumunu tarihi bir yozlaşma olarak değerlendirdi. Kurul, 1953’te görevden ayrılan Harry Truman’ın kamu hizmetini ticarileştirmemeye yönelik tutumuyla Trump’ın yaklaşımını karşılaştırarak önemli bir mesaj verdi.
Raporda, Aristo’nun 2000 yıl önce yaptığı uyarı da hatırlatıldı:
Hükümetin amacı kamu yararından kişisel kazanca kaydığında, anayasa boş bir kabuğa dönüşür.
Kurul, yasaların en yüksek teklifi verene göre şekillendiği bir düzende yurttaşların demokrasiye olan inancının sarsılacağını belirterek, ABD’nin bu olumsuz duruma sürüklenme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısıyla raporunu tamamladı.
