Yemeksepeti’nde görev yapan motokuryeler, çalışma koşulları ve ücret politikalarına ilişkin taleplerinin dikkate alınmaması üzerine dün kontak kapatma eylemi başlatarak üç gün sürecek bir iş bırakma sürecine girdi. “Esnaf kurye” modeliyle çalışan bu emekçiler, adil bir ücret sistemi ve güvenli çalışma koşulları için mücadele veriyor.
Yemeksepeti, yeni yıl için saatlik kazançlarda ortalama yüzde 31-32 artış, mesafe ücretlerinde ise yüzde 52 ila yüzde 62 zam ve haftalık 13 bin 200 TL’ye varan bonus açıklamıştı. Ayrıca 2026 yılı için haftalık ortalama 30 bin TL kazanç hedefi de belirtti. Ancak Motorlu Kurye İşçileri Derneği, 1500 üyesi bulunan bu derneğin açıklamalarında, söz konusu açıklamanın yalnızca bir algı oyunu olduğunu vurguladı:
“Belirtilen artış, fiyat kategorilerinin ortalamasını yansıtıyor. Örneğin, haftada 200 paket teslim eden bir kişinin 2025’teki kazancı bonus dahil 24 bin 62 TL iken, bu yıl 30 bin TL olacak. Ancak aradaki fark yüzde 24.6’dır. Bu durum, enflasyon ve artan işletme giderleri karşısında kuryeleri daha da yoksullaştırmaktadır. 2025’te haftada 200 paket için 4 bin TL olan bonus, 2026’da 5 bin 250 TL’ye çıkarılmış. Artış yüzde 31 gibi görünse de bu rakam yalnızca kuryenin hedefe ulaşması durumunda geçerli olacaktır.”
Yapılan karşılaştırmalara göre, 2025 yılında 300-339 paket için 7 bin TL, 340-379 paket için 8 bin TL, 380-419 paket için 9 bin TL ve 420 paket üzeri için 10 bin TL bonus verilirken, 2026’da bu aralıkların tamamen kaldırıldığı ve yalnızca 400 paket üzeri için 13 bin 200 TL’lik yeni bir bonus tanımlandığı gözlemlenmektedir. Dernek, “Bonusların alt baremleri kuryeleri korumuyor, aksine en üst baremlere ulaşmak için insanlık dışı bir çalışma temposunu dayatıyor. Bu durum, trafik güvenliğini hiçe sayan ve yollarda ölüme davetiye çıkaran bir hız baskısı yaratmaktadır” ifadelerini kullandı. Dernek yöneticisi Seyhun Kavut, kuryelerin yüksek kazanç sağladığına dair yanlış bir algı olduğunu belirterek, “Bağ-Kur primini ve vergi borçlarını ödeyemeyen kuryeler, günde 14 saat çalışmasına rağmen açlık sınırının altında kazanç elde ediyor” dedi. Ayrıca, şirketin eylemi kırmak için saha yöneticilerine kuryeleri tek tek arama talimatı verdiğini söyleyen Kavut, “Normalde telefonlarımıza dönmeyen yöneticiler bir anda halimizi hatırımızı sormaya başladı. Ancak çalışmayı reddeden kuryeler bu kez işten atılmakla tehdit edildi” ifadelerini aktardı.
Esnaf kurye modeli sendikal örgütlenmeyi de imkânsız hale getiriyor. Pandemi döneminde örgütlenme çalışmaları yürüten Nakliyat İş Sendikası Başkanı Ali Rıza Küçükosmanoğlu, bu duruma tepki göstererek, “Bu model, kârlılığı artırmak amacıyla iş hukuku kazanımlarını ortadan kaldırıyor. ‘Siz bizim iş ortağımızsınız’ denerek sanki eşit bir ilişki varmış gibi sunuluyor. İş kanununa göre, ana iş taşerona ya da alt işverene verilemez; verilirse çalışanlar asıl işçi sayılır ve özlük haklarından yararlanır. Kuryeler işçi olarak kabul edilmelidir” dedi.
