SGK uzmanı Özgür Erdursun, engelli bireylerin uzun yıllar boyunca yararlandığı vergi indirimi ile emeklilik uygulamasının 14 Ocak 2025 itibarıyla tamamen sona ereceğini açıkladı.
Erdursun’un verdiği bilgilere göre, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girecek olan 7538 sayılı Kanun ile engelli emekliliği sistemi köklü bir değişime uğrayacak. Yeni sistemde, bireyin hastalığının türü değil, hastalığın çalışma gücü üzerindeki etkisi dikkate alınacak.
VERGİ İNDİRİMİYLE EMEKLİLİK SİSTEMİ SONA ERDİ
Yeni düzenleme ile birlikte, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde sağlanan “engelli vergi indirimi belgesi” artık emeklilik hakkı tanımayacak. Erdursun, bu değişikliğin yalnızca teknik bir mevzuat düzenlemesi olmadığını, sosyal güvenliğe erişimden aylık bağlama süreçlerine kadar tüm sistemi yeniden şekillendirdiğini vurguladı.
ESKİ BAŞVURULAR KORUNACAK
Hak kaybı yaşanmaması adına, 15 Ocak 2025 tarihinden önce başvuru yapanların eski sistemden yararlanacağı belirtildi. Erdursun, “Bu tarihe kadar vergi indirimi belgesi ile başvuru yapmış olanlar için eski sistem korunacak. Bu kişiler hak kaybına uğramayacak” şeklinde konuştu.
ÇALIŞMA GÜCÜ KAYBI YENİ KRİTER OLDU
Emeklilik için artık yüzde 40–59 arası çalışma gücü kaybı oranı aranacak. Değerlendirmeler, Erişkinler İçin Engellilik Yönetmeliği çerçevesinde yapılacak. Erdursun, yeni yaklaşımı “Kişinin hastalığı değil, hastalığın onun çalışma gücünü ne ölçüde azalttığı değerlendiriliyor” sözleriyle açıkladı.
PRİM VE SİGORTA SÜRELERİ GÜNCELLENDİ
Yeni kanun ile birlikte prim gün sayıları ve sigortalılık süreleri yeniden düzenlendi:
- Yüzde 50–59 kayıp oranı için: 16 yıl sigortalılık + 3700 gün
- Yüzde 40–49 kayıp oranı için: 18 yıl sigortalılık + 4100 gün
Eski prim yapısına dayalı vergi indirimleri ise tamamen kaldırıldı.
AYLIK BAĞLAMA ORANINA ALT SINIR GETİRİLDİ
Düşük emekli maaşı riski ile mücadele amacıyla alt sınır koruması uygulanacak. Erdursun, “5400 gün üzerinden bağlanan aylıklar için Aylık Bağlama Oranı (ABO) en az yüzde 30, 2000–2008 dönemi için hesaplanan kısmi aylıklarda ise ABO en az yüzde 60 olacak” bilgisini paylaştı.
RAPOR VE KONTROL MUAYENELERİ YENİDEN DÜZENLENDİ
Yeni sistemde, tüm raporların yalnızca yetkili hastanelerden alınması gerekecek; eski tip raporlar geçerli olmayacak. Kontrol muayeneleri ise Tebligat Kanunu çerçevesinde gerçekleştirilecek. Engel oranı yüzde 40’ın altına düşerse, emekli aylığı kesilebilecek.
HANGİ HASTALIKLAR ÇALIŞMA GÜCÜ KAYBINA SEBEP OLUYOR?
Erdursun, yüzde 40 ve üzeri çalışma gücü kaybı oluşturabilen hastalıkları sıraladı. Bu hastalık grupları arasında epilepsi, inme, Parkinson, MS, demans, ağır psikiyatrik rahatsızlıklar, çeşitli kanser türleri, böbrek ve kalp yetmezlikleri, AIDS, KOAH, uzuv kayıpları ve çeşitli sistemik hastalıklar yer alıyor.
