Adebowale Akinyemi Wilson, geçtiğimiz yıl Nijerya’nın Lagos kentinde gerçekleştirilen Dünya Masa Tenisi Sıralama ilk tur maçında mağlup oldu.
Bu karşılaşma, profesyonel spor dünyasının en az dikkat çeken köşelerinden birindeydi. Ancak 8 bin kilometre uzakta, New Jersey’deki dört bahisçi bu maçı dikkatle izliyordu.
Normalde masa tenisine bahis oynamayan bu kişiler, alışık olduklarından çok daha yüksek miktarlarda bahis yaparak, favori olmayan Wilson’ın rakibine oynadı. Bu durum, New Jersey’deki bir bahis şirketinin bu bahisleri “şüpheli” olarak işaretlemesine neden oldu. Böylece Wilson’ın maçı “satıp satmadığı”na dair bir araştırma süreci başlatıldı ve bu, spor dünyasında yaşanabilecek en ciddi ihlallerden biri olarak değerlendirildi.
BAHİS YELPAZESİ GENİŞLEDİ
Bahis sektörü büyüdükçe, büyük ligleri sarsan skandalların ortaya çıkmasıyla birlikte bahis şirketleri oyun yelpazelerini genişletmeye başladı. Bu sayede uluslararası masa tenisi, futbolun alt ligleri, dart ve sörf gibi daha az popüler sporlar, yüksek meblağlı bahisçiler için yeni hedefler haline geldi.
Yeni bahis uygulamaları aracılığıyla küçük ölçekli sporlara yapılan yatırımlar büyük paralar anlamına geliyor. Ekonomik geliri yeterince elde edemeyen birçok sporcu, şike riski taşıyan kırılgan bir ortamda yer almaya başladı.
Washington Post’un incelediği belgelerde şüpheli bahislerdeki artış dikkat çekiyor. Kamu kayıtları, sporcular, organizatörler, bahis şirketi yöneticileri ve lig yetkilileriyle yapılan görüşmeler, sonucu belirsiz soruşturmaların sayısının arttığını gösteriyor. Yetkililere göre, düşük maaş ve ödül paralarının bulunduğu branşlarda şike riski daha cazip hale geliyor.
Burundi Futbol Federasyonu müsabaka komitesi başkanı Yussuf Mossi, “Eğer biri size maaşınızın 10 katını veriyorsa, bunu nasıl reddedebilirsiniz?” diye belirtiyor. Uluslararası Bahis Dürüstlüğü Birliği’nin (IBIA) verilerine göre, dünya genelinde masa tenisi maçlarıyla ilgili şüpheli bahis sayısı 2019’da beşken, 2024’te 36’ya yükseldi.
Belçika merkezli IBIA, şüpheli bahis verilerini dünya genelindeki bahis şirketlerine, liglere ve düzenleyici kurumlara ileten kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak öne çıkıyor.
Afrika ve Güney Amerika’daki futbol maçlarına ilişkin şüpheli bahis sayısı da 2019’da 7 iken, 2024’te 34’e yükseldi. 2019’dan itibaren, Asya, Afrika ve Güney Amerika’da oynanan sporlara yönelik şüpheli bahislerin toplam sayısı, Avrupa’dakileri geçerek, ilk kez bu durumu gösterdi.
IBIA verileri eksiksiz değil, ancak dünyanın en büyük şirketlerinden birçoğunun kayıtlarını içeriyor ve sektördeki genel durumu gözler önüne seriyor.
Yetkililer, ülkeler ve sektörler şike tespitine daha fazla odaklandıkça, şüpheli bahis hacminin artmasının kaçınılmaz olduğu görüşünde. Taraftarların bir spora olan güvenini sarsabilecek yolsuzluk iddiaları, aynı zamanda yetkililerin denetim yaptığını ve suçluların peşine düştüğünü de gösteren bir kanıt olarak değerlendirilebilir.
Ancak önlem almak göründüğü kadar kolay değil ve sonuçları ağır olabiliyor. Ligler için bahis patlaması, yeni sponsorluk anlaşmaları ve taraftar kitlelerinin artışı anlamına gelirken, aynı zamanda kontrol edilmesi gereken yeni tehditler de getiriyor. Özellikle masa tenisi gibi küçük sporlar için bu durum oldukça zorlu bir mücadele gerektiriyor.
MÜCADELE ETMEK ÇOK ZOR
ITTF Dürüstlük Birimi’nin başındaki isim Kevin Carpenter, “Büyük ölçekli bahislerin bu spora girişi oldukça yeni olduğu için, Uluslararası Masa Tenisi Federasyonu bu tehditle nasıl başa çıkacağına dair sürekli bir değerlendirme yapıyor” ifadelerini kullanıyor.
New Jersey’deki bahisçilerin Lagos’taki maça yaptıkları kazançlı bahislerden saatler sonra, farklı ülkelerdeki bahis şirketleri Wilson’ın maçına konan bahisleri şüpheli olarak işaretledi. Bu bilgiler IBIA’ya iletildi ve IBIA, üyelerine uyarıda bulundu. Bunun ardından Uluslararası Masa Tenisi Federasyonu bir soruşturma başlattı.
Nijerya’da masa tenisi son yıllarda yaygınlaşmış olsa da, bu spor daha çok ulaşılabilir ve ucuz bir eğlence olarak değerlendiriliyor. Yılda düzenlenen turnuva sayısı az; bu turnuvalardan en önemlisi, ikinci tura yükselenlere 650 dolar, şampiyon olana ise 5000 dolara kadar ödül veren yıllık WTT Contender Lagos.
Lagos merkezli ITTF yetkilisi Olalekan Okusan, “Ödüller çok büyük değil. Profesyonel masa tenisi oyuncularının çoğu yoksul ailelerden geliyor. Daha varlıklı aileler genellikle çocuklarını futbol veya basketbol gibi spor dallarına yönlendiriyor” diyor. Ancak Wilson, 16 yaşındayken, masa tenisi bir anda yeni ve tutkulu bir kitle olan bahisçiler tarafından keşfedildi.
2020 yılında, pandemi dönemi birçok profesyonel spor ligini durdurmuşken, masa tenisi bazı Doğu Avrupa bölgelerinde diğer sporlardan daha önce başlamıştı. Oyuncular, yalnızca bir masa ve canlı yayın için bir kamera bulunan salonlarda mücadele ediyorlardı. Masa tenisine olan bahis ilgisi büyük bir hızla arttı ve bu artış durmadı.
ABD’de, masa tenisi bahis verilerini kamuoyuyla paylaşan iki eyaletten biri olan Oregon’da, 2022’den 2023’e kadar masa tenisine konan bahis miktarının üç katına çıktığı kaydedildi. 2024’ün sonuna gelindiğinde masa tenisi, bahis hacmine göre en çok para yatırılan ikinci spor konumuna gelecek.
Colorado’da ise, 2025’in başlarında masa tenisi, 2020’ye kıyasla beş kat daha yüksek hacimle en çok bahis yapılan dördüncü spor olarak kaydedildi.
Çoğu bahisçi, Premier Lig, NFL ve NBA gibi en popüler liglere yöneliyor ve bu durumda bitmeyen reklamlar, hazır kuponlar ve oyuncu istatistiklerine dayalı bahisler büyük rol oynuyor. Ancak bahis şirketlerinin bu bahisleri sunabilmesi için, en üst liglerden hızlı ve doğru verilere ihtiyaçları var. Bu verilere erişim ise genellikle milyarlarca dolarlık şirketlerin elinde ve oldukça maliyetli.
Öte yandan, spor dünyasının diğer alanlarında bahisçileri çekmek için henüz keşfedilmemiş dev bir alan bulunuyor. Brezilya, geçen yıl çevrimiçi bahis lisansı başvurularını açtığında, büyük şirketler hemen başvuruda bulundu.
Daha küçük bir Brezilya bahis şirketi olan Rei do Pitaco, “üçüncü ligdeki çılgın takımları tutan taraftarlar” için özel bahisler tasarlamak amacıyla içeride bir analist ekibi oluşturdu. Sadece RDP’de Brezilya alt lig maçlarına oyuncu istatistiklerine dayalı kombine bahisler yapılabiliyor.
Kaliforniya merkezli ALT Sports Data adlı bir şirket ise, henüz çevrimiçi bahis pazarına tam olarak girmemiş sporlar üzerine odaklanıyor. Kurucu Todd Ballard, liglere kendi şirketinin, onların sporu için bir “bahis destinasyonu” potansiyelini açabileceğini anlatıyor. Liglerden canlı yayın haklarını ve geliştirme masrafları için bir ücret alıyor, karşılığında kâr payı ve daha geniş kitlelere ulaşma fırsatı sunuyor. Ballard, “Daha fazla etkileşim, daha fazla taraftar, daha fazla gelir” şeklinde özetliyor.
Şimdiye kadar X Games, Power Slap, World Jai-Alai League, Disc Golf Pro Tour ve
