Kira ilişkilerinde sıklıkla tartışılan konulardan biri, hangi masrafın kime ait olduğudur. Birçok kiracı, evin kullanımını etkilemeyen büyük onarım giderlerini kendi sorumluluğu olarak kabul edip bu masrafları kendi bütçelerinden karşılayabiliyor.
Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) göre, bu tür masraflar ev sahibine aittir. Bu nedenle kiracının yaptığı ödemeler, “zorunlu harcama” olarak tanımlanır ve ev sahibinden geri talep edilebilir. Uzmanlar, bu durumun hem kiracılar hem de ev sahipleri tarafından doğru bir şekilde anlaşılması gerektiğini vurguluyor.
EV SAHİBİNİN SORUMLULUĞUNDAKİ MASRAFLAR
TBK’ya göre, ev sahibinin temel yükümlülüğü, kiralanan gayrimenkulü “kullanıma elverişli” durumda tutmaktır. Bu kapsamda:
- Tesisat arızaları
- Kombi veya kalorifer kazanı değişimi
- Çatı ve dış cephe onarımları
- Asansörün kapsamlı bakımları
- Yıllanmış elektrik veya su tesisatının yenilenmesi
gibi yüksek maliyetli ve yapısal işlemler ev sahibinin sorumluluğundadır.
KİRACI ZORUNLU MASRAFLARI KARŞILARSA
Uygulamada bazı ev sahipleri, gerekli tadilatları geciktirebiliyor veya masrafları karşılamayı reddedebiliyor. Eğer kiracı, yaşam güvenliği veya evin kullanılabilirliği için zorunlu bir gider yapmak zorunda kalırsa, yaptığı ödemeyi ev sahibinden talep edebilir. TBK’ya göre, bu giderler “zorunlu harcama” olarak nitelendirilir ve kiracının ödediği tutarın hukuken iade edilmesi gerekmektedir.
YARGITAY KARARLARI ÖRNEK TEŞKİL EDİYOR
Yargıtay kararlarında şu noktalara dikkat çekilmektedir:
- Kiralananın ayıbı giderilmeden ev sahibinin sorumluluktan kaçamayacağı
- Kiracının kendi bütçesiyle yaptığı zorunlu tamiratın bedelinin ev sahibi tarafından ödenmesi gerektiği
- Kiracının bu tutarı kira bedelinden mahsup etme hakkının bulunduğu
Örnek durumlar arasında; çatının akması nedeniyle kiracının ustaya ödeme yapması, elektrik tesisatının tamamen yenilenmesi, kombinin bozulması ve binanın zorunlu güvenlik veya kullanım onarımının ertelenmesi yer alıyor. Bu masraflar ev sahibinin yükümlülüğünde olduğu için, kiracı tarafından ödendiğinde geri ödeme talep edilebilir.
KİRACILARIN HAKLARINI BİLMESİ ÖNEMLİ
Kira ilişkilerinde, kanun kiracıları koruyacak açık hükümler içermektedir. Kiracı, ev sahibinin üstlenmesi gereken bir masrafı kendi cebinden karşıladığında, ödediği tutarı geri alma hakkına sahiptir. Uzmanlar, kiracıların ödeme yaptıklarında fatura ve makbuzlarını saklamalarını ve gerektiğinde noter aracılığıyla ihtar göndermelerini önermektedir.
Ev sahibinin kendi sorumluluğundaki onarım masraflarını kiracıya yüklemesi mümkün değildir. Kiracı, zorunlu gideri karşıladığında, ev sahibi bu tutarı geri ödemekle yükümlüdür.
