Türkiye’de 16 yıl önce uygulamaya konulan Genel Sağlık Sigortası (GSS), günümüzde neredeyse tüm vatandaşları kapsayan bir sistem haline geldi. Yabancı öğrenciler, ülkemizde ikamet eden yabancılar, çalışanlar, isteğe bağlı sigorta yaptıranlar, işsizler, sigortasız tarım işçileri ve ev hizmetlerinde çalışanlar bu sistemin kapsamına dâhil.
SGK uzmanı İsa Karakaş, özellikle sigortasız veya çalışmayan vatandaşların, 2012 yılından bu yana otomatik olarak GSS kaydının yapıldığını ve bu durumun prim ve gecikme zammı borçlarının birikmesine neden olduğunu ifade ediyor. Biriken borçların bazı kişilerde ciddi boyutlara ulaştığını ve mevcut yapılandırmaların sorunu kalıcı olarak çözmediğini belirtiyor.
1 ARALIK’TA BÜYÜK ZAM
Resmî Gazete’de yayımlanan bir düzenlemeye göre, GSS primleri yüzde 100 oranında artarak 780 TL’den 1560 TL’ye yükseldi. Ayrıca, bu artışın Ocak 2026’da asgari ücretin artmasıyla birlikte daha da yükselebileceği, primlerin 2000 TL’yi aşabileceği öngörülüyor. Bu durum, birikmiş borçları olan vatandaşlar için kaygı verici bir gelişme olarak öne çıkıyor.
SGK TEBLİGATINA DİKKAT
Karakaş, SGK’dan gelen tebligatları ihmal etmenin ciddi bir hata olabileceğini vurguluyor:
“Eğer SGK’dan bir tebligat aldıysanız, hemen ödeme stresi yaşamayın. Önce tebligatı dikkatlice inceleyin!”
Borçlu olduğunuz dönemde sigortalı mıydınız?
İşten ayrıldıktan sonraki 100 gün içinde misiniz?
Eğer İŞKUR’dan işsizlik ödeneği, kısa çalışma veya yarım çalışma aldıysanız, bu süre zarfında borç çıkarılamaz.
Öğrenci misiniz ya da o dönemde öğrenci statüsünde miydiniz?
Bu şartlardan biri geçerliyse, borcunuz yersiz olabilir. Karakaş, “Binlerce kişi SGK’ya yazılı itirazda bulunarak borçlarından kurtuldu, siz de bu fırsatı değerlendirebilirsiniz” diyerek vatandaşları uyarıyor.
GELİR TESTİ AVANTAJI
Prim ödemekte zorluk çeken düşük gelirli vatandaşlar için Karakaş’ın önerisi Gelir Testi. Sosyal güvencesi olmayan ya da ailesinin bakmakla yükümlü olduğu statüden çıkanlar, ikamet ettikleri ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na başvurarak bu testi yaptırabilirler. Test sonucunda kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinden düşükse, primlerin tamamı devlet tarafından karşılanır ve sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanma imkânı sağlanır. Bu süreçte zaman kısıtlaması yoktur; re’sen tescil edilen vatandaşlar istedikleri zaman testi yaptırabilirler.
YENİ YAPILANDIRMA KAPIDA
Karakaş, biriken borçların büyük çoğunluğunun gecikme zamları ve cezalarından kaynaklandığını belirtiyor. Önceki yapılandırma süreçlerinden yararlananlar sadece ana borcu ödeyerek bu yükten kurtulmuştu. Uzman, yakın gelecekte yeni bir prim yapılandırmasının gündeme gelebileceğini ifade ederek vatandaşlara çağrıda bulunuyor. Karakaş’ın son uyarısı ise şu şekilde:
GSS primleri 1560 TL’ye yükseldi. Eğer borç birikirse, gecikme zammı ve ceza ile büyük bir yük haline gelebilir. Çalışmayanlar ve SGK güvencesi bulunmayanlar, e-Devlet üzerinden durumlarını düzenli olarak kontrol etmelidir.
