Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu’nda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, komisyon üyelerine kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.
Bakan Göktaş’ın sunumunun ardından Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürü Hasan Basri Alagöz ve Bakan Danışmanı Doç. Dr. Yasemin Abayhan da bilgiler paylaştı.
“KORUYUCU VE ÖNLEYİCİ SOSYAL DESTEK MEKANİZMALARINI GÜÇLENDİRMEK İÇİN ÇALIŞIYORUZ”
Alagöz, çocuk koruma politikalarının üç ana eksen üzerinde yürütüldüğünü belirtti. İhmale, istismara, suça sürüklenmeye ve dijital risklere karşı erken tespit ve müdahale mekanizmalarının güçlendirildiğine dikkat çeken Alagöz, bugüne kadar ÇOKİM’ler, sosyal hizmet merkezleri, Çocuklar Güvende ekipleri ve dijital ihbar platformları aracılığıyla yüz binlerce çocuğa destek sağlandığını ifade etti. Aile odaklı hizmetlerin yaygınlaştırıldığını vurgulayan Alagöz, 2002’de yüzde 39 olan aile odaklı hizmetlerin oranının günümüzde yüzde 93’e ulaştığını bildirdi.
Dijital ortamda çocukların korunmasına yönelik yaş doğrulama, ebeveyn kontrolü ve oyun derecelendirmesi içeren sosyal medya düzenlemesinin Meclis’e sunulması beklenirken, koruyucu aile sayısının 10 bini aştığı ve 2025 itibarıyla evlat edinilen çocuk sayısının 20 bini geçmesi öngörülüyor.
Çocuğun suça sürüklenmesi risk haritası üzerine çalışmalarını aktaran Doç. Dr. Yasemin Abayhan, madde kullanımı, ailede şiddet, göç, yoksulluk gibi birçok gösterge ile risk puanları hesapladıklarını belirtti. Abayhan, pilot uygulamaların Ankara Sincan, Gölbaşı, Şanlıurfa Karaköprü ve Tunceli’de gerçekleştirildiğini ve elde edilen verilerin meslek elemanlarının risk değerlendirmeleri ile yüksek korelasyon gösterdiğini ifade etti. Abayhan, bu risk haritalarının çocukların mutlaka suça sürükleneceği anlamına gelmediğini, erken tespit ve koruyucu mekanizmaların güçlendirilmesiyle bu risklerin azaltılabileceğini vurguladı.
“SOSYAL MEDYANIN BU KÖTÜ GÜCÜNDEN ÇOCUKLARI KORUMAZSAK YANLIŞ YOLDAYIZ”
CHP Kocaeli Milletvekili Mühip Kanko, Bakan Göktaş’a Belçika’daki durum hakkında sorular yöneltti. Türkiye’deki suça sürüklenme oranlarının Belçika’dan daha yüksek olduğunu ifade eden Kanko, sosyal yardım alan ailelerde suça sürüklenen çocukların olup olmadığını sordu.
Bakan Göktaş ise, “Sokak çeteleri hem Belçika’da hem de dünyada artış gösterdi. Sosyal medyanın etkisi büyük. Depresyon yaşayan çocuklar suça daha yatkın hale geliyor. Sosyal medya, bu anksiyeteyi artırıyor. Çocukların içeriğe maruz kalması ciddi bir sorun. Eğer sosyal medya üzerinden çocukları koruyamazsak, yanlış bir yolda ilerliyoruz.” dedi.
CHP Muğla Milletvekili Gizem Özcan ise, Portekiz modelinden bahsederek Türkiye’de suç önleme çalışmalarının geciktiğini belirtti ve yerel yönetimlerle iş birliği sürecini sordu.
“MECLİS’İN BİR KİLOMETRE ÖTESİNDE BAŞKA ÇOCUKLAR İSTİSMARA UĞRUYOR MU?”
CHP Bartın Milletvekili Aysu Bankoğlu, çocukların suça sürüklenmesinin en büyük sorumlusunun Bakanlık olduğunu vurguladı. Bankoğlu, çocuk istismarı ve işçiliği konularına dikkat çekerek, sosyal hizmet mekanizmalarının yetersiz kaldığını ifade etti.
Bankoğlu, Ankara’daki gece kulüplerinde çocukların şikayetçi olmadan önce kimlerin sorumlu olduğunu sordu. “Meclis’in bir kilometre ötesinde başka çocuklar istismara uğruyor mu?” diyerek, durumu eleştirdi.
“DİNLEMEK İSTEMEYEN AKP’Lİ MİLLETVEKİLLERİ ÇIKABİLİR”
AKP’li milletvekillerinin tepkisi üzerine Bankoğlu, “Pavyondaki çocukların istismara uğramasından rahatsız olmuyorsunuz ama benim konuşmamdan mı rahatsız oluyorsunuz? Dinlemek istemeyen AKP’li milletvekilleri çıkabilir.” dedi. Geçmişteki komisyonlarda da eleştirilere maruz kalan Komisyon Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut’a yönelik de eleştiriler devam etti.
AKP İstanbul Milletvekili Şengül Karslı, İstanbul’daki bir kreşte yaşanan istismar iddiaları hakkında Bakan Göktaş’a sorular yöneltti. Kreşlerin denetim süreçleri ve çalışanların yeterlilikleri hakkında bilgi talep etti.
“NASIL OY KULLANMAK, ARABA SÜRMEK İÇİN SINIRLAMA VARSA DİJİTALLEŞME İÇİN DE OLMASI LAZIM”
Bakan Göktaş, milletvekillerinin sorularına yanıt vererek, dijitalleşme ile ilgili eksikliklere dikkat çekti. “Dijitalleşme konusunda yapıcı eleştirilerin hepsi başımızın üstüne.” diyen Göktaş, sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkilerine de değindi.
Göktaş, “Dijital çağın hızlı gelişimi çocukları bizden daha yetenekli hale getiriyor. Şiddet içerikli içerikler algoritmalar aracılığıyla çocukların karşısına çıkıyor. Ailelerin, çocuklarına yönelik güvenli internet kullanımı konusunda eğitim alması gerekiyor.” dedi.
“DAVA AÇILDIĞI TAKDİRDE DAVAYA MÜDAHİL OLACAĞIZ”
İBB kreşindeki istismar iddialarına yanıt veren Bakan Göktaş, belediyelerin bu tür kuruluşları açma yetkisinin bulunmadığını ifade etti. İddiaların ciddiyetine dikkat çekerek, gerekli süreçlerin başlatılacağını vurguladı.
Bakan Göktaş, Ankara’daki gece kulübü istismarı ile ilgili de, “İki dava var. Davalardan birinin süreci devam ediyor ve gizlilik kararı mevcut.” açıklamasında bulundu.
