İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu sabah yaptığı açıklamada, ülke genelindeki durumun “tamamen kontrol altında” olduğunu belirtti.
Arakçi, “Teröristler, protestocuları ve güvenlik güçlerini hedef aldı. Trump’ın müdahale iması sonrasında protestolar kanlı bir hale dönüştü; bu da müdahale için bir bahane oluşturmak amacıyla yapıldı” ifadelerini kullandı. Ayrıca, internet kesintisinin de kısa süre içinde giderileceğini duyurdu.
İRAN’DA 3 GÜNLÜK YAS İLANI
İran’da, ABD ve İsrail’e karşı ulusal direniş sırasında hayatını kaybedenler anısına ülke genelinde 3 günlük yas ilan edildiği bildirildi. İran basınında yer alan haberlere göre, Bakanlar Kurulu bu kararı aldı ve ulusal direnişte hayatını kaybedenlerin anısını onurlandırmak amacıyla yas ilan etti.
Bu kararın yanı sıra, İran vatandaşlarına bugün yerel saatle 14.00’te gerçekleştirilecek ulusal direniş yürüyüşüne katılma çağrısında bulunuldu.
2022’DEN BU YANA EN BÜYÜK GÖSTERİLER
İran, 2022 yılından bu yana en büyük protestolarla karşı karşıya kalmışken, Trump, protestoculara karşı güç kullanılması durumunda müdahale edileceği tehdidini sıkça dile getirdi.
ABD merkezli insan hakları örgütü HRANA’nın aktardığı verilere göre, son iki haftada 490 protestocu ve 48 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti, 10 bin 600’den fazla kişi ise gözaltına alındı. Ancak İran yönetimi resmi bir can kaybı açıklaması yapmadı.
ABD’li bir yetkili, Trump’ın salı günü İran konusunda danışmanlarıyla bir araya geleceğini belirtirken, Wall Street Journal, olası seçenekler arasında askeri saldırılar, siber saldırılar, yaptırımların genişletilmesi ve hükümet karşıtı gruplara çevrim içi destek sağlanmasının yer aldığını bildirdi.
Trump, pazar gecesi Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Ordu bunu inceliyor ve biz de bazı güçlü seçeneklere bakıyoruz” dedi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Washington’u “yanlış bir hesap” yapmaması konusunda uyardı. Kalibaf, “Açık olalım: İran’a yönelik bir saldırı durumunda, işgal altındaki topraklar (İsrail) ile tüm ABD üsleri ve gemileri meşru hedefimiz olacaktır” şeklinde konuştu.
EKONOMİK SORUNLARA TEPKİ OLARAK BAŞLAYAN PROTESTOLAR BÜYÜDÜ
Protestolar, 28 Aralık’ta artan fiyatlara tepki olarak başlamış ve zamanla 1979’daki İslam Devrimi’nden bu yana iktidarı elinde bulunduran dini otoritelere karşı geniş bir harekete dönüşmüştür.
İranlı yetkililer, ABD ve İsrail’i bu olayları kışkırtmakla suçlayarak, devlet medyasına göre “ABD ve İsrail öncülüğündeki terörist eylemleri” kınamak amacıyla ülke genelinde miting düzenleme çağrısında bulundu.
Perşembe gününden bu yana uygulanan internet kesintisi, İran’dan bilgi akışını büyük oranda engelledi. Trump, pazar günü Elon Musk ile görüşerek Starlink uydu hizmeti aracılığıyla İran’daki internet erişiminin yeniden sağlanmasını planladığını açıkladı.
Cumartesi günü Tahran’dan sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, gece saatlerinde yürüyen, alkış tutan ve slogan atan kalabalıklar görüldü. Bir videoda bir erkeğin, “Bu kalabalığın ne başı var ne sonu” dediği duyuluyordu.
Kuzeydoğudaki Meşhed kentinden gelen görüntülerde ise sokaklardaki yangınlardan yükselen dumanlar, maskeli protestocular ve enkaza kaplı yollar gözler önüne serildi; patlama sesleri duyuldu.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, İran’da uygulanan şiddet haberlerinden “şoke olduğunu” belirterek azami itidal çağrısında bulundu. Guterres, X platformunda yaptığı paylaşımda, “İfade özgürlüğü, örgütlenme ve barışçıl toplanma haklarına tam olarak saygı gösterilmeli ve bu haklar korunmalıdır” dedi.
Devlet medyasına göre, yetkililer pazar günü “ABD ve Siyonist rejime karşı direnişte hayatını kaybeden şehitlerin anısına” üç günlük ulusal yas ilan etti.
Hafta sonu gerçekleştirilen güvenlik istişarelerine katılan üç İsrailli kaynak, ABD’nin olası bir müdahalesine karşı İsrail’in yüksek alarm durumuna geçtiğini söyledi. Daha önce, İran ile İsrail arasında 2025’te 12 gün süren bir savaş yaşanmış, ABD de nükleer tesislere saldırarak kısa süreliğine çatışmaya dahil olmuştu; İran ise buna karşılık İsrail’e ve Katar’daki bir ABD hava üssüne füze saldırıları gerçekleştirmişti.
“PROTESTOLARIN ARKASINDA İSRAİL VE ABD VAR”
İran yönetimi, daha önceki protestoları bastırmayı başarmış olsa da, son olaylar Tahran’ın geçen yılki savaştan toparlanmaya çalıştığı ve 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e gerçekleştirdiği saldırıların ardından Lübnan’daki Hizbullah gibi müttefiklerinin aldığı darbelerle bölgesel konumunun zayıfladığı bir dönemde gerçekleşiyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, istikrarsızlığın arkasında İsrail ve ABD’nin olduğunu öne sürerek, ülke düşmanlarının “camileri ateşe veren, bankalara ve kamu mallarına saldıran teröristleri” devreye soktuğunu ifade etti.
Bir televizyon röportajında, Pezeşkiyan, “Ailelere sesleniyorum: Genç çocuklarınızın insanların kafasını kesen, başkalarını öldüren yağmacı ve teröristlere katılmasına izin vermeyin” dedi. Hükümetin halkı dinlemeye ve ekonomik sorunları çözmeye hazır olduğunu da vurguladı.
“ABD YARDIMA HAZIR”
Trump, cumartesi günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “İran belki de hiç olmadığı kadar ÖZGÜRLÜĞE bakıyor. ABD yardıma hazır!!!” ifadelerini kullandı.
Bir İsrailli kaynağa göre, cumartesi günü İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında yapılan telefon görüşmesinde, İran’a olası bir ABD müdahalesi ele alındı.
