CHP’li milletvekilleri, emeklilerin hakları için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde nöbet tutmaya devam ederken, CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, konuyla ilgili yazılı bir açıklama yaptı. Karabat, AKP iktidarı süresince emeklilik sisteminin aşama aşama çökertildiğini ve bu durumun çalışma hayatını kökünden sarstığını belirtti.
‘4,9 MİLYON KİŞİ TABAN EMEKLİ AYLIĞI ALIYOR’
Emeklilik sisteminin bir ülkenin temel sosyal güvenlik mekanizmalarından biri olduğunu vurgulayan Karabat, bu sistemdeki bozulmanın kayıt dışılığı ve sömürüyü yaygınlaştırdığını ifade etti. Ödenen primlerin karşılığının alınamadığını dile getiren Karabat, emeklilere tek tip maaş dayatıldığını söyledi. Kendisine ait verilere göre, sadece 5-6 yıl önce yaklaşık 1 milyon olan taban emekli maaşı alan kişi sayısı günümüzde 4,9 milyona ulaşmış durumda. Her üç emekliden biri en düşük maaşa mahkum edilmişken, bu durumu gören vatandaşların “Ben niye prim ödeyeyim” diye sorduğu kaydedildi.
‘PRİM ÖDEMENİN ANLAMI KALMADI’
Karabat, 2003 yılında ortalama emekli aylığının asgari ücretin yüzde 36 üzerinde olduğunu hatırlatarak, bugün bu oranın ancak yüzde 40 artırılsa bile asgari ücrete yaklaşabildiğini aktardı. Çalışmak zorunda kalan emeklilerin oranındaki artışa da dikkat çeken Karabat, 2002 yılında çalışan veya iş arayan emeklilerin oranının yüzde 36,6 iken, bu oranın Aralık 2024 itibarıyla yüzde 65,7’ye yükseleceğini belirtti. Avrupa Birliği ülkelerinde çalışan emekli oranının ortalama yüzde 10 seviyesinde olduğunu ifade eden Karabat, “Avrupa’da emeklilik refahın bir parçasıyken, Türkiye’de emeklilik yoksulluğun adı oldu. Avrupalı emekliler dünya turunda, bizim emekliler kent lokantası kuyruğunda” dedi. Ayrıca, ortalama emekli aylığının kişi başına GSYH’ye oranının 2002’de yüzde 46,4 iken, 2025’te yüzde 29’a gerileyeceğini söyledi. Emekli aylıkları ve hak sahiplerine yapılan ödemelerin GSYH’ye oranının AB-27 ülkelerinde ortalama yüzde 9,8, Türkiye’de ise yalnızca yüzde 3,7 olduğunu vurguladı.
‘MESELE KAYNAK YETERSİZLİĞİ DEĞİL’
Karabat, emeklilerin günlük yaşamda karşılaştıkları yoksulluğu somut örneklerle aktardı. “Emekli pazarda etikete bakıyor, eczanede ilacından vazgeçiyor, torununa harçlık veremiyor” diyen Karabat, bu durumun sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını ifade etti. Yap-işlet-devret projelerine, garanti ödemelere ve faize trilyonlarca lira kaynak ayrılırken, emeklilere “kaynak yok” denilmesini sert bir dille eleştiren Karabat, sorunun kaynak yetersizliği değil, siyasi tercih meselesi olduğunu vurguladı. “Emekliye değil, betona ve faize öncelik veren bir anlayışın faturası milyonlara kesiliyor” diyerek yaşananların artık bir vicdan meselesi haline geldiğini belirtti. Karabat, Türkiye’de emekliliğin artık bir hak değil, yoksulluk sınavı haline getirildiğini, bu düzen değişmeden adaletin sağlanamayacağını ifade etti.
